Historische Vereniging Voorst
H.V.V.
Geplande activiteiten
Activiteiten binnenkort
Op donderdag 19 november 2026 houd de...
Lezing 19 november
Op donderdag 19 november 2026 houdt de heer Maarten Prins uit Wilp een presentatie over de vorming van het landschap in de gemeente Voorst - Wordingsgeschiedenis van de Gelderse IJsselvallei en de IJssel.
Tijdens deze lezing staan wij uitgebreid stil bij de klimaatveranderingen en de daaraan gekoppelde landschapsvormende processen die onze woonomgeving veranderde van een vlakke rivierdelta van Maas en Rijn naar gebieden met een relatief sterk reliëf zoals het Veluwe Massief en de Sallandse Heuvelrug. Deze zogenoemde stuwwallen zijn de stille getuigen van de aanwezigheid van landijs tijdens de een na laatste ijstijd, het Saalien (170.000-150.000 jaar geleden). Na het smelten van het landijs beïnvloedde dit reliëf daarna in grote mate ook de ligging van de toenmalige en huidige rivierlopen.
Tegen het einde van de laatste ijstijd, het Weichselien (115.000-11.500 jaar geleden), heerst er in onze woonomgeving wederom een poolklimaat en zorgen zandverstuivingen vanuit de droogliggende Noordzee en het vrijwel onbegroeide Veluwe Massief voor het ontstaan van een woestijnlandschap, bestaande uit grote zandduinen en dekzandafzettingen. Op de lijn Voorst-Gorssel ontstond een grote dekzandrug, die sindsdien gedurende lange tijd de waterscheiding vormde tussen de Schipbeek en de Berkel die in tegengestelde richting door het landschap stroomde: de Schipbeek in een noordelijke, en de Berkel in een zuidelijke richting. Van een rivier die wij nu kennen als de Gelderse IJssel was toen nog geen sprake!
De ‘geboorte’ van de Gelderse IJssel vindt pas plaats in de periode 350-700 AD, waarmee deze zijrivier van de Rijn dus slechts zo’n 1500 jaar oud is. Het ontstaan van de IJsselloop hing samen met de doorbraak van de dekzandrug in de IJsselvallei als gevolg van een serie extreme overstromingen van de Rijn. Ook daarna overstroomde de IJssel nog regelmatig in de middeleeuwen. De oudste woonplekken in de gemeente Voorst werden daarom op de oude dekzandruggen en op terpen aangelegd. Deze zijn ook nu nog steeds in het landschap terug te zien. Om huizen, akkers, mensen en vee te beschermen tegen het water werden dijken aangelegd. Zowel de Veluwse Bandijk als de Appense Dijk werden al in de 13e eeuw aangelegd. Dat ook daarna het gevaar van overstromingen bleef dreigen is te zien aan de vele (doorbraak-) kolken langs deze dijken. Het extreme hoogwater in 1993 en 1995 en de huidige en toekomstige klimaatveranderingen laten bovendien zien dat dit gevaar nog niet geweken is.
Maarten Prins is werkzaam als universitair docent aan de Vrije Universiteit Amsterdam bij de afdeling Aardwetenschappen en als gastdocent bij Aeres Hogeschool in Almere. Hij geeft daar onderwijs op het raakvlak van de fysische geografie, klimaat en duurzaamheid, en verricht onderzoek naar de impact van klimaatsveranderingen op verschillende(semi-) natuurlijke landschappen (o.a. kusten, woestijnen, rivieren en glaciale landschappen). Deze lezing zal hij echter met name geven vanuit zijn rol bij het Instituut voor Natuureducatie in Apeldoorn (IVN-Apeldoorn) als een van de docenten van het cursusteam Landschappen verantwoordelijk voor het verzorgen van lessen en excursies met betrekking tot o.a. de wordingsgeschiedenis van het Veluwse en IJssellandschap in de gemeente Apeldoorn, Epe en Voorst.
Locatie: bibliotheek, Marktplein 11 in Twello.
Aanvang: 20.00 uur, de zaal is om 19.30 uur open.
Toegang is gratis, de consumpties zijn voor eigen rekening. In de bibliotheek is plaats voor circa 80 personen. U wordt verzocht zich voor deze presentatie via
Foto van de week
Uit het archief
"Jij moet het doen"
Met deze woorden ongeveer eindigde het gesprek waarin de heer Crompvoets gevraagd werd voorzitter te worden van de op te richten Oudheid Kundige Vereniging (OKV). Er werd gezegd: “We hebben iemand nodig die goed papieren kan lezen en de mensen kan toespreken”.
Door Ineke van der Vegte-van Asselt
Het is niet pluis in Voorst
Volksverhalen en volksvertellingen zijn aleeuwen oud. Ze werden tijdens de langewinteravonden bij het haardvuur generatie op generatie aan elkaar doorverteld. Wonderlijke verhalen, soms met een kern van waarheid, die naarmate de eeuwen voorbij slopen steeds meer een mystieke inhoud kregen. De waarheid was al lang niet meer te achterhalen en vooral angstige personen zagen daarin dan ook duivels, spoken en geesten.
Door Milly Westerhuis
Boerderij de Dernhorst
Op de plek waar tot voor kort de kwekerij van Schoneveld Breeding stond, heeft vroeger boerderij de Dernhorst gestaan. Er is nog een foto bewaard gebleven uit 1887 waarop de boerderij fraai is afgebeeld. Aan de rechterkant van de foto is de aangebouwde landheers- of lanterskamer zichtbaar. De eigenaar van de boerderij verbleef hier regelmatig in de zomerperiode. In de winter verbleef men liever in de stad Deventer. De meest eenvoudige lanterskamer was in feite niet meer dan een bijkamer in de boerderij . . . . .
Door Jan Groenenberg
Familie Harmsen op de Stakenberg
Opa Hendrik Harmsen was de eerste boer uit onze familie op de Stakenberg. Mijn vader Gerrit Jan was een jaar of 10 oud toen mijn opa in 1917 vanuit een kleine boerderij in Vorden met zijn gezin richting de Poll is getrokken. Een broer van mijn opa woonde al op landgoed de Poll. Toen boerderijde Bremte vrijkwam wilde mijn opa graag verhuizen naar de Bremte. Daar was de grond namelijk iets beter dan bij de Stakenberg. De Bremte was ook iets groter, 30hectare, de Stakenberg ruim 26 hectare. Maar de familie Van Weede (eigenaren van de Poll . . . . .
Door Elsbeth Volker
Dorpsfilm Voorst 1966
Dorpsfilm Terwolde
Dorpsfilm Voorst 1952
Dorpsfilm Wilp
Dorpsfilm Twello
Dorpsfilm Klarenbeek
Bezoekers- en Studieruimte
Studieruimte Historische Vereniging Voorst
Postadres: Dorpsstraat 11a, 7391 DC Twello
Bezoekersadres: Dorpsstraat 11a, ingang aan de Dorpsdwarsstraat
Geopend: dinsdag van 9:00 tot 16:00 uur, woensdag en donderdag 09:00 tot 12:30 uur (graag op afspraak).
Telefoon: 0571-277090
E-mailadres:
